Α' Εξάμηνο - Περιγραφή μαθημάτων

Βασικές Αρχές Δημόσιας Υγείας Ι

Στο μάθημα αυτό προσεγγίζονται οι Βασικές Αρχές Δημόσιας Υγείας σχετικά με τα παιδιά και τους εφήβους κατά τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, η υγεία του Ελληνικού Πληθυσμού, ο ρόλος της Πρόληψης και της Αγωγής Υγείας, ειδικά θέματα Πρόληψης στην παιδική ηλικία και εφηβεία, οι συμπεριφορές υψηλού κινδύνου, οι συμπεριφορές εξάρτησης. Περιγράφεται και διδάσκεται ο τρόπος λειτουργίας των «φιλικών» για εφήβους/ νέους υπηρεσιών κατά τον Π.Ο.Υ. (youth friendly) και τα πρωτόκολλα Κοινωνικής και Συναισθηματικής Ενδυνάμωσης (ΚΣΕ) / Δεξιοτήτων Ζωής (ΔΖ) σύμφωνα με το εργαλείο CASEL ανεξαρτήτως ειδικότητος.

Ανάπτυξη και Συμπεριφορά Παιδιού και Εφήβου

Η ύλη του μαθήματος περιλαμβάνει την ανάπτυξη του παιδιού και εφήβου, την ψυχολογική και εκπαιδευτική της αξιολόγηση, τη φυσιολογική αύξηση, τις διατροφικές ανάγκες του παιδιού και εφήβου, την εικόνα του σώματος κατά την εφηβεία, τις διαταραχές πρόσληψης τροφής, διαταραχές αύξησης και ενήβωσης, την υπερβαρότητα και παχυσαρκία στην παιδική ηλικία και εφηβεία, καθώς επίσης αναπτυξιακά θέματα που άπτονται της ψυχοδερματολογίας, της γενετικής και επιγενετικής, τις ιδιαιτερότητες παιδιών και εφήβων με καρκίνο, καθώς επίσης την έννοια της μετάβασης (transition). Επίσης, μελετώνται ζητήματα αναφορικά με ψυχοεκπαιδευτικές παρεμβάσεις αντιμετώπισης δυσκολιών συμπεριφοράς και ψυχοκοινωνικής προσαρμογής παιδιών και εφήβων σε σχολικό και οικογενειακό πλαίσιο.

Βασικές Αρχές Επιδημιολογίας και Μεθοδολογίας της Έρευνας

Στο μάθημα αυτό διερευνώνται ζητήματα μεθοδολογίας επιστημονικής έρευνας (ποσοτικές και ποιοτικές μέθοδοι), διδάσκονται οι τύποι επιδημιολογικών μελετών, οι επιδημιολογικοί δείκτες και στατιστικά μέτρα, οι βιβλιογραφικές βάσεις δεδομένων, οι περιγραφικές Επιδημιολογικές μελέτες, οι μελέτες ασθενών-μαρτύρων, οι προοπτικές μελέτες, η έννοια των συστηματικών σφαλμάτων, οι γενικές αρχές σχεδιασμού κλινικών μελετών, οι βασικοί τύποι στατιστικών αναλύσεων (μη παραμετρικές μέθοδοι, παραμετρικές μέθοδοι και πολυμεταβλητή ανάλυση), η κλινική επιδημιολογία, η συστηματική ανασκόπηση και η μετά-ανάλυση.

Παιδιά, Έφηβοι και ΜΜΕ – Διαδίκτυο

Στο μάθημα αυτό οι φοιτητές διδάσκονται την έννοια του Ψηφιακού πολίτη κατά τη χρήση τεχνολογίας, το Δημιουργικό Διαδίκτυο στην Εκπαίδευση και τον Πολιτισμό, τη διαδικτυακή εξάρτηση, τα κοινωνικά δίκτυα στην παιδική ηλικία και την εφηβεία, τις διαδικτυακές Συμπεριφορές Υψηλού Κινδύνου, νομικά ζητήματα σχετικά με διαδικτυακές συμπεριφορές υψηλού κινδύνου, τη σχέση του Διαδικτύου με τη σεξουαλικότητα και την εκπαίδευση γονέων για τις διαδικτυακές συμπεριφορές υψηλού κινδύνου.

Β' Εξάμηνο- Περιγραφή μαθημάτων

Βασικές Αρχές Δημόσιας Υγείας II

Η ύλη του μαθήματος περιλαμβάνει την εξέταση θεμάτων δημόσιας υγείας των παιδιών και εφήβων, το ρόλο της Πρόληψης και της Αγωγής Υγείας, την επιδημία του HIV σε παιδιά και εφήβους, την εφηβική εγκυμοσύνη και τις επιλογές αντισύλληψης, τις νέες τάσεις στους εμβολιασμούς και τα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα. Διδάσκεται διαδραστικά (role plays, quiz, εξομοίωση συνθηκών κτλ.) ο τρόπος λειτουργίας των«φιλικών» για εφήβους/ νέους υπηρεσιών κατά τον Π.Ο.Υ. (youth friendly) και τα πρωτόκολλα Κοινωνικής και Συναισθηματικής Ενδυνάμωσης (ΚΣΕ) / Δεξιοτήτων Ζωής (ΔΖ), σύμφωνα με το εργαλείο CASEL ανεξαρτήτως ειδικότητος.

Αναπτυξιολογία Παιδιού και Εφήβου

Το μάθημα εξετάζει τις βασικές αρχές αναπτυξιολογίας, και αναπτυξιακής ψυχολογίας, τη φυσιολογική ψυχοσωματική ανάπτυξη, ενώ εστιάζει σε θέματα όπως η αξιολόγηση και αντιμετώπιση δυσκολιών μάθησης, η αξιολόγηση των νοητικών λειτουργιών παιδιών καιεφήβων, η ψυχοκοινωνική προσαρμογή σε σχολικές μονάδες γενικής και ειδικής αγωγής.Παράλληλα μελετώνται, η αναπτυξιακή καθυστέρηση, ειδικές μαθησιακές δυσκολίες,καθυστέρηση λόγου, γλωσσικές διαταραχές, διαταραχές συμπεριφοράς, αυτιστικού τύπου διαταραχές, διαταραχή ελλειμματικής προσοχής - υπερκινητικότητας, νοητική υστέρηση, το χαρισματικό παιδί και έφηβος, διαταραχές κινητικών δεξιοτήτων, αναπτυξιακά προβλήματα πρόωρων παιδιών, αναπτυξιακά προβλήματα παιδιών και εφήβων με χρόνια νοσήματα. Διερευνώνται ζητήματα συμβουλευτικής και επαγγελματικού προσανατολισμού σε ενταξιακά εκπαιδευτικά προγράμματα και πλαίσια.

Ψυχική Υγεία Παιδιού και Εφήβου

Το μάθημα προσεγγίζει τον ισχυρό αντίκτυπο του Stress στην ανάπτυξη παιδιού και εφήβου, τη λειτουργία του ανθρώπινου εγκεφάλου, τα συστήματα ανταμοιβής του ανθρώπινου εγκεφάλου στην παιδική και εφηβική ηλικία, τη διαμόρφωση ταυτότητας, την ανάπτυξη προσωπικότητας σε παιδιά και εφήβους, χαρακτηριολογικές δυσκολίες σε παιδιά και εφήβους, διαταραχές άγχους, καταθλιπτικό συναίσθημα και παιδική ηλικία/εφηβεία, διαταραχές προσωπικότητας και εφηβεία, νευροαναπτυξιακές διαταραχές διερεύνηση αυτοκαταστροφικής συμπεριφοράς, αυτοκτονικές και πάρα - αυτοκτονικές συμπεριφορές, βία και επιθετική συμπεριφορά, διαχείριση της απώλειας - διαζύγιο γονέων, και την κρίση σχέσεων.Μελετώνται επίσης, θέματα που αφορούν τη σύνδεση σχολείου οικογένειας, όπως η συμβουλευτική παιδιών και γονέων παιδιών, με ή χωρίς ειδικές ανάγκες, η συμβουλευτική και διαλεκτική συμβουλευτική στο σχολείο και την οικογένεια.

Κοινωνικές Επιστήμες και Υγεία

Η ύλη του μαθήματος περιλαμβάνει θέματα που αφορούν στις εφαρμογές της κοινωνικής και διαπολιτισμικής ψυχολογίας στη σχολική κοινότητα. Πιο συγκεκριμένα, μελετώνται οι έννοιες του κοινωνικοοικονομικού επιπέδου, τον αντίκτυπο της κρίσης στην υγεία των παιδιών και των εφήβων, τα δικαιώματα του παιδιού και του εφήβου, τη δυναμική της οικογένειας, δεξιότητες ζωής, τον ελεύθερο χρόνο, τον επαγγελματικό προσανατολισμό, την κοινωνική - συναισθηματική μάθηση, νομικά και ηθικά διλήμματα, την παιδική καιεφηβική παραβατικότητα, μορφές κακοποίησης – παραμέλησης, τη σεξουαλική εκμετάλλευση, το trafficking και ειδικά θέματα προσφύγων, μεταναστών και αστέγων.

Γ' Εξάμηνο- Περιγραφή μαθημάτων

Εκπαιδευτική Ψυχολογία και Ψυχοκοινωνική Υγεία Παιδιού και Εφήβου

Στο μάθημα αυτό οι φοιτητές εμβαθύνουν σε θέματα ψυχοκοινωνικής υγείας παιδιού και εφήβου, καθώς επίσης την αλληλεπίδρασή τους με την Εκπαιδευτική Ψυχολογία. Προσεγγίζονται ζητήματα που αφορούν σε προβλήματα συμπεριφοράς και προσαρμογής στο σχολικό πλαίσιο, σε γενικευμένες ή ειδικές μαθησιακές δυσκολίες καθώς και σε θέματα σχετικά με την εκπαίδευση χαρισματικών παιδιών και εφήβων. Μελετάται η παροχή σχολικών ψυχολογικών υπηρεσιών σε ελληνικό και διεθνές επίπεδο με έμφαση στην πολυπολιτισμική ψυχολογία.

Επικοινωνία και Ανάπτυξη Υπηρεσιών Πρόληψης και Παρέμβασης για Παιδιά και Εφήβους σε εκπαιδευτικά πλαίσια

Το μάθημα εστιάζει στην ανάπτυξη υπηρεσιών οι οποίες προσεγγίζουν επιστημονικά και ολιστικά το παιδί και τον έφηβο και να προσφέρουν ουσιαστική υποστήριξη στην περίοδο αυτή της ζωής τους. Στόχος είναι οι φοιτητές να πλαισιώνουν, οργανώνουν και συντονίζουν ψυχολογικές και ψυχοθεραπευτικές παρεμβάσεις στο σχολικό πλαίσιο και στην ευρύτερη σχολική κοινότητα, με έμφαση σε γνωσιακές συμπεριφοριστικές προσεγγίσεις. Προσεγγίζονται σύγχρονες θεωρητικές προσεγγίσεις που αφορούν στο σχεδιασμό, στην ανάπτυξη και στην εφαρμογή προγραμμάτων πρόληψης και παρέμβασης εντός της σχολικής κοινότητας.Δίνεται έμφαση στις αποτελεσματικές δεξιότητες επικοινωνίας τόσο με το παιδί και τον έφηβο/ η όσο και με το οικογενειακό του περιβάλλον, που συχνά συμπάσχει, προκειμένου να επιτυγχάνεται η καλύτερη δυνατή αντιμετώπιση του προβλήματος από τις υπηρεσίες. Τέλος, επισημαίνονται τρόποι στήριξης των οικογενειών των μαθητών με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες (ειδικές μαθησιακές δυσκολίες, ΔΕΠ-Υ, κλπ.).

Πρακτική Άσκηση

Η υποχρεωτική Πρακτική Άσκηση αντιστοιχεί σε 20 πιστωτικές μονάδες ECTS, εκ των οποίων το 60% υλοποιείται σε Σ.Μ.Ε.Α.Ε. ή/ και σε σχολικές μονάδες γενικής και επαγγελματικής εκπαίδευσης, σε Δομές Υποδοχής και Εκπαίδευσης Προσφύγων (Δ.Υ.Ε.Π.), σε διαπολιτισμικά σχολεία, σε Κ.Ε.Δ.Α.Σ.Υ. (Κέντρα Διεπιστημονικής Αξιολόγησης, Συμβουλευτικής και Υποστήριξης), σε Ιατρο - παιδαγωγικά Κέντρα υπηρεσιών του Υπουργείου Υγείας, σε Συμβουλευτικούς Σταθμούς των Δήμων, σε Κέντρα Κοινοτικής Ψυχικής Υγιεινής, σε σχολεία που λειτουργούν εντός δημόσιων νοσοκομείων, σε Ν.Π.Δ.Δ. ή Ν.Π.Ι.Δ. εποπτευόμενα από το Υπουργείο Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, τα οποία παρέχουν εκπαίδευση, κατάρτιση και συμβουλευτικές υποστηρικτικές υπηρεσίες σε άτομα άνω των δεκαπέντε (15) ετών με αναπηρίες, σε Σχολεία Δεύτερης Ευκαιρίας, με την προϋπόθεση ότι στις παραπάνω δομές εργάζεται Ψυχολόγος. Η πρακτική άσκηση, η πραγματοποίηση της οποίας βεβαιώνεταιαπό τον/την επόπτη/ τρια καθηγητή/ τρια του Π.Μ.Σ. και από υπογεγραμμένο παρουσιολόγιο από τον/ την  διευθυντή/ ντρια της σχολικής μονάδας ή τον/ τηνπροϊστάμενο/ η του Κ.Ε.Σ.Υ. ή των άλλων φορέων της παρούσης παραγράφου, περιλαμβάνει: α) Παρατήρηση διαδικασιών αξιολόγησης, σχεδιασμού και εφαρμογής ψυχοκοινωνικών και συμβουλευτικών παρεμβάσεων, καθώς και συμμετοχή σε σχετικές παρεμβάσεις με την προϋπόθεση της σύμφωνης γνώμης των ψυχολόγων των δομών που υλοποιείται η πρακτική άσκηση και με ευθύνη του επόπτη καθηγητή. β) Εποπτεία επί της πρακτικής άσκησης, για την υποστήριξη των φοιτητών/ τριών στην υλοποίηση των εργασιών τους στο πλαίσιο της πρακτικής άσκησης, εξειδικευμένα σεμινάρια σε θέματα εφαρμοσμένης ψυχολογίας στη σχολική κοινότητα ή/και μελέτες περίπτωσης, για την εκπαίδευση μαθητών με αναπηρία ή/και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες.

Στόχος με την ολοκλήρωση της πρακτικής άσκησης είναι:

• Σχεδιασμός μαθημάτων και εκπαιδευτικών παρεμβάσεων στο χώρο της Σχολικής Ψυχολογίας σε τυπικά και μη τυπικά μαθησιακά περιβάλλοντα ώστε οι φοιτητές να είναι σε θέση να αξιολογούν και αντιμετωπίζουν τις δυσκολίες.
• Ανάπτυξη γόνιμου διαλόγου σε συνέδρια, εξειδικευμένα σεμινάρια και εκπαιδευτικά πλαίσια σχετικά με ζητήματα που άπτονται του τομέα της παιδαγωγικής και εκπαίδευσης.
• Εξοικείωση και η παρουσία σε δομές υποστήριξης γονέων μαθητών με ειδικές μαθησιακές δυσκολίες.
• Εξειδίκευση των επιστημόνων από διαφορετικούς κλάδους τόσο από τις ανθρωπιστικές και κοινωνικές επιστήμες όσο και των επιστημών υγείας.
• Εξοικείωση με την τροποποίηση του εκπαιδευτικού αναλυτικού προγράμματος και την εξατομικευμένη διαχείριση εντός της σχολικής τάξης.
• Η εφαρμογή θεωρητικών γνώσεων σε πρακτικό επίπεδο, λαμβάνοντας υπόψη τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα και τις ιδιαιτερότητες της παιδικής ηλικίας και της εφηβείας.
• Αποτελεσματικές δεξιότητες επικοινωνίας τόσο με το παιδί και τον έφηβο/ η όσο και με το οικογενειακό του περιβάλλον, που συχνά συμπάσχει, προκειμένου να επιτυγχάνεται η καλύτερη δυνατή αντιμετώπιση του προβλήματος σε πνεύμα κατανόησης και συνεργασίας.
• Συμβολή στην ενημέρωση και στήριξη της συγκεκριμένης ηλικιακής ομάδας και της οικογένειας με στόχο την πρόληψη νοσογόνων καταστάσεων.
• Αυτενέργεια και επίδειξη πρωτοτυπίας στην επίλυση επιστημονικών προβλημάτων.
• Συνεργασία σε διεπιστημονικές ομάδες και ανταλλαγή απόψεων και ιδεών για την βέλτιστη εφαρμογή της υπάρχουσας γνώσης και την περαιτέρω προαγωγή της.

Επιπλέον επιτυγχάνονται και οι παρακάτω στόχοι του ΠΜΣ:

• Να έχουν εξειδίκευση στην προσαρμογή της ηλικιακής ομάδας παιδιών και εφήβων στο σχολικό πλαίσιο.
• Να αναπτύσσουν τεχνικές κοινωνικής - συναισθηματικής ενδυνάμωσης (social - emotional empowerment) και δεξιοτήτων ζωής (life skills) που ενδυναµώνουν και βοηθούν στην κατάκτηση ανθεκτικότητας (resilience).
• Να προσεγγίζουν επιστημονικά και ολιστικά το παιδί, τον/ την έφηβο/ η και την οικογένεια και να προσφέρουν ουσιαστική στήριξη στις περιόδους αυτές της ζωής.
• Να πλαισιώνουν, οργανώνουν και να συντονίζουν υπηρεσίες αναπτυξιακής και εφηβικής υγείας σύμφωνα με τον τρόπο λειτουργίας των «φιλικών» για εφήβους/ νέους υπηρεσιών κατά τον Π.Ο.Υ. (youth friendly) και τα πρωτόκολλα Κοινωνικής και Συναισθηματικής Ενδυνάμωσης (ΚΣΕ / Δεξιοτήτων Ζωής (ΔΖ), σύμφωνα με το εργαλείο CASEL ανεξαρτήτως ειδικότητος, σύμφωνα με όσα έχουν διδαχθεί στη θεωρητική τους εκπαίδευση.
• Να αξιολογούν το επίπεδο και την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών προς τα παιδιά και τους εφήβους στο πλαίσιο οµάδων - δοµών.
• Να κατέχουν αποτελεσματικές δεξιότητες επικοινωνίας µε το παιδί, τον/ την έφηβο/ η, όσο και µε το οικογενειακό περιβάλλον, προκειμένου να επιτυγχάνεται η καλύτερη δυνατή αντιµετώπιση των θεµάτων σε πνεύµα κατανόησης και συνεργασίας.
• Να αντιµετωπίζουν επιτυχώς τις ιδιαίτερες επαγγελµατικές δυσκολίες, τις απογοητεύσεις και το ψυχικό φορτίο που συνεπάγεται το λειτούργηµά τους.
• Να αναζητούν διαρκώς νέους τρόπους βελτίωσης των υπηρεσιών που προσφέρουν σε επιστηµονικό επίπεδο.
• Να συµβάλλουν στην ενηµέρωση και στήριξη των συγκεκριµένων ηλικιακών οµάδων και της οικογένειας µε στόχο την πρόληψη νοσογόνων καταστάσεων.
• Να αυτενεργούν και να επιδεικνύουν πρωτοτυπία στην επίλυση επιστηµονικών προβληµάτων.
• Να συνεργάζονται σε διεπιστηµονικές οµάδες και να ανταλλάσσουν απόψεις και ιδέες για την παραγωγή νέας γνώσης.
• Να σχεδιάζουν προγράµµατα παρέµβασης, λαµβάνοντας υπόψη τα συγκεκριµένα χαρακτηριστικά των ηλικιακών οµάδων.
• Να δρουν αυτόνοµα σε επαγγελµατικό επίπεδο.
• Να διαθέτουν γνώσεις και ικανότητες στην επιστηµονική έρευνα που επιτρέπουν τόσο την παραγωγή επιστηµονικού έργου, όσο και την κριτική αποτίµηση της ποιότητας του και την αξιοποίηση των αποτελεσμάτων του.

Στο πλαίσιο της πρακτικής κλινικής άσκησης δημιουργείται πρότυπη Δομή Εφηβικής Υγείας/ Ιατρικής (ΔΟΜ.Ε.Υ.Ι.), «φιλική» για εφήβους/ νέους σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (Π.Ο.Υ.) όπου θα εφαρμόζονται τα πρωτόκολλα Κοινωνικής και Συναισθηματικής Ενδυνάμωσης (ΚΣΕ)/ Δεξιοτήτων Ζωής (ΔΖ), σύμφωνα με το εργαλείο CASEL ανεξαρτήτως ειδικότητος.

Δ' Εξάμηνο- Περιγραφή μαθημάτων

Στρατηγικές Ανάπτυξης της Υγείας του Παιδιού και του Εφήβου – Παρεμβάσεις/ Έρευνα

Το μάθημα αυτό επικεντρώνεται στις στρατηγικές Ανάπτυξης Παρεμβάσεων και Έρευνας για την παιδική και εφηβική ηλικία. Στόχος είναι οι φοιτητές να πλαισιώνουν,οργανώνουν και συντονίζουν αντίστοιχα προγράμματα, να σχεδιάζουν παρεμβάσειςλαμβάνοντας υπόψη τα συγκεκριμένα χαρακτηριστικά της ηλικιακής ομάδας (παιδιού ή εφήβου) στην οποία απευθύνεται η παρέμβαση και να γνωρίζουν τα κατάλληλαεργαλεία αξιολόγησης αποτελεσματικότητας και αποδοτικότητας των παρεμβάσεώντους.

Εκπόνηση μεταπτυχιακής διπλωματικής εργασίας

Η εκπόνηση μεταπτυχιακών διπλωματικών εργασιών εστιάζει στην εφαρμογή των γνώσεων και δεξιοτήτων που απέκτησαν οι φοιτητές στην επιστημονική μεθοδολογία και ερευνητική διαδικασία. Οι διπλωματικές εργασίες περιλαμβάνουν την εκπόνηση μελετών κατάλληλων κατά περίσταση, όπως περιγραφικές μελέτες, μελέτες ασθενών - μαρτύρων, προοπτικές μελέτες, κλινικές μελέτες, συστηματικές ανασκοπήσεις και μετα-αναλύσεις.